Pioniersgeest Almere helpt start-up Upzwam

Dit artikel verscheen eerder in het FD (nov 2019 t/m jan 2020). Dat was voor de uitbraak van het coronavirus. Sommige tekstfragmenten zijn daardoor niet altijd meer helemaal relevant. 

Almere groeit. Om nog sneller te groeien in werkgelegenheid geeft de jongste stad van Nederland start-ups letterlijk en figuurlijk ruimte en aandacht. UPZWAM – actief in het upcyclen van reststromen om exotische zwammen op te kweken – is een bijzondere start-up. Verduurzaming en een innovatieve voedselproductie passen bovendien goed bij het concept 'Feeding the City' van de Floriade, de wereldtuinbouwtentoonstelling die in 2022 in Almere plaatsvindt.

Kweken in zeecontainers

Jim Bisschop (28) en Kay Renshoff (26) studeerden beiden Engineering aan Windesheim Almere. Jim studeerde af in de richting Ondernemen en Innovatie, Kay in Werktuigbouwkunde.
Tijdens hun studie raakten zij geïnteresseerd in reststromen én paddenstoelen. Nu, twee jaar later kweken zij oesterzwammen, koningsoesterzwammen, fluweelpootjes en bundelzwammen op koffiedik en houtsnippers in zeecontainers op industrieterrein De Vaart in Almere Buiten. Voor de verkoop, en om er bijvoorbeeld tapenade en zwamburgers van te maken.

Prijswinnend concept

“Almere voert een progressief beleid als het om circulair ondernemen en start-ups gaat. Bovendien geldt in Almere de pioniersgeest. Er kan veel. We hebben in het begin geld en een zeecontainer gekregen om wat proefjes te doen. Toen deze succesvol bleken, ontvingen we subsidie van het Stimuleringsfonds circulaire bedrijvigheid. Vervolgens wonnen we een paar prijzen (de Floriade Parade, Awesome Foundation en de aanmoedigingsprijs voor Windesheim Beste Studentondernemers) en ging het snel. De gemeente helpt ons ook door het verhaal te vertellen.

Almere voert een progressief beleid als het om circulair ondernemen en start-ups gaat.

Jim Bisschop

Start-up én ongeduldig

Het idee lijkt simpel: koffiedik en houtige biomassa niet verbranden maar nuttig gebruiken als voedingsbodem voor paddenstoelen. Toch is het heel complex. Het venster en de voorwaarden waarbinnen het wel of niet lukt om de juiste voedingsbodem te creëren zijn preciezer dan wij van tevoren hadden ingeschat. Als start-up moet je kennis in huis halen om vervolgens met trial and error het proces in de hand te krijgen. Best lastig, want als ondernemers zijn we van nature ongeduldig.

Uniek en opschaalbaar

Ja, we zijn best wel uniek en vernieuwend, vind ik. We zijn de enige kweker die op reststromen àlle exotische paddenstoelen wil verbouwen, buiten alleen de oesterzwammen. We werken bovendien met mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. En zetten zeecontainers – wij noemen het Lego-blokjes – in om snel te kunnen opschalen. Uiteindelijk willen we de hele keten duurzaam verbinden: van grondstof
en productidee tot vermarktbaar eindproduct en zelfs verder. Van onze eigen reststroom kunnen we wellicht vulmateriaal voor dozen maken, dat je na gebruik versnippert en in de tuin kunt strooien.

Foodontwikkeling en -distributie

We focussen nu op het optimaliseren van de productie in een geconditioneerde omgeving en het vinden van de juiste klanten. Als we iedere vier weken de oogst weten te verkopen, dan werkt het huidige businessmodel. Onze uitdaging hierbij is de beleving dat paddenstoelen seizoensproducten zijn, weg te nemen. Foodontwikkeling, zoals de zwamburger, en distributie - misschien wel door heel Nederland – dragen bij aan de oplossing.

Buitenland

Dé grote kans zien wij in samenwerking met anderen om uiteindelijk steeds meer reststromen om te zetten in paddenstoelen. We kijken ook op andere schaal naar onze bedrijfsvoering. We dromen van Nederland, maar het mooie van containers is dat we ze hier kunnen opbouwen en op de boot kunnen zetten om elders samenwerkingen aan te gaan.”